Filmi Illyria i producentes dhe skenaristes amerikane, me origjinë hebreje Myriam Abramowicz

-- nga Beqir SINA, Nju Jork, SHBA

Filmi Illyria - tregon fare qartë, për atë liri,ose atë paqe të braktisur prej fataliteteve historike dhe që fundshekulli i ironive i korigjoi me kombin shqiptarë, këtej e andej kufirit shqiptaro-shqiptarë, duke i dhënë një shembull humanizmit, qytetërimit dhe vlerave demokratike, të një kombi që i përket familjes Europiane, qyterimit e civilizmit botëror.

BIG APPLE - NEW YORK CITY: Në njërin prej mjediseve të Konsullatës së Përgjithshme të mbretërisë belge, në New York, ekselenca e saj Renilde Loeckx - Drozdiak, konsulle e përgjithëshme, organizoi shfaqjen private, të filmit dokumetar “Illyria”, një realizim ky i producentes dhe skenaristes amerikane, me origjinë hebreje Myriam Abramowicz. Shfaqja u bë para një auditori, i cili ishte kryesisht me të ftuar nderi - një grupi historianësh, muzikanësh, diplomatëve, kineastët, gazetarët dhe artistësh. Miq dhe bashkupuntor të regjizores Abramowicz, morën pjesë të hënën, në këtë shfaqje.

Meqense, filmi flet për Shqipërinë dhe shqiptarët origjinën e tyre, dhe meqënse vet ajo është shumë e miqësuar në këto 10-15 vitet e fundit me shqiptarët, Abramowicz, preferoj të ftoi në këtë shfaqje edhe disa nga miqt e saj, ish kryesuesesi i misionit të OSBE, heroi i Reçakut, ambasadorin William Walker, zotin Agim Karagjozi - kryetari i Federatës PanShqiptare të Amerikës, Vatra, dr. Ana Kohen, kryetare e shoqatës humanitare të grave shqiptare në Amerikë "Motrat Qiriazi", zonjën Dhora Leka kompozitoria e njohur shqiptare, violinistin e kompozitorin e talentuar Arenc Leka, zotin Agim Rexhaj, kryetari i degës së LDD dhe n/kryetari i Vatrës. Afaristët, e suksesëshm zotin Zyhdi Karagjozi dhe zotin Sejdi Hysenaj.

"Fillimisht, dëshirojë t'iu them falemnderit! të gjithëve ju që me prezencën tuaj po më nderoni mua në shfaqjen e këtij filmi të papërfunduar. Gjithashtu, më duhet të falmnderojë edhe Kosnsullatën e Përgjithshme të Belgjikës, e cila hapi dyert për këtë shfaqje. Falemnderojë, edhe ata të cilët me kontributin e tyre u bënë pjesë e këtij filmi", ka thënë në fillim të shfaqjes realizuesaj e filmit dokumetar “Illyria”, Myriam Abramowicz

Dokumentari i prezantuar mbrëmë në New York, është një punë e kujdesshme 10 vjeçare e producentes Abramowicz, e papërfunduar, e cila na dha një tablo të plotë, nëpërmjet dokumeteve, pamjeve filmike, dhe dëshimive të përpjekjeve të shqiptarëve, pë liri, pavarësi e demokraci. Në nje hark kohor më shume se 100 vjeçar. Veç paraqitjes së një sërë ngjarjesh nga më të rëndësishmet që lidheshin me kohën e Mbretit Zog, në dukumentar paraqiten edhe pamje filmike të tjera filmike, dhe dokumente që tregojnë zhvillimet më historike të kombit shqiptarë, politikës shqiptare lidhur me çështjen e Kosovës dhe Çamërisë, ndër vite.

Presidenti i ndjer Rugova, presidenti dhe kryeministri Berisha, ish-presidenti Alfred Mosiu, ish-ministri i jashtëm Arian Starova, gazetarë, studiues, historian, politikan, presidenti i SHBA-së William J. Clinton, ish-kryesuesesi i misionit të OSBE, heroi i Reçakut, ambasadorin William Walker, Mbreti Leka Zogu I, ish kongresmeni Joseph DioGuardi, ish udhëheqës komunist (e veja e diktatorit Hoxha - Nexhmije Hoxha), kongresmen e senator amerikan, segmenete të ish sigurimit të shtetit, refugjatët nga Kosova, intelektual, Vatra, njerëz të thjesht me intervistat e tyre, fjalimet, opinonet dhe studimet e tyre, janë pjesa më tërheqse dhe më e bukur e filmit Illyria, film i metrazhit të gjatë dhe që zgjati 2 orë e gjysmë dhe thuhet se ka kushtuar rreth gjysmë milioni dollar.

Filmi dokumentar "Illyria":
Një pjesë të mirë në dokumentar zë diktatura 50 vjeçare, e shqiptarve. Ajo përshkruhet si tragjedia me e rëndë. Dokumentari nis me një paraqitje të burgjeve, internive dhe presukutimit të intelektualve, poliitikanëve, pronarve, klerikve fetar, patriotve dhe atdhetarëve, dhe përfundon me një alternativë të vlerësuar si më të mirën për të ardhmen e Shqipërisë, që është, demokracia në Shqipëri, rrëzimi i komunizmit, lufta për pavarësinë e Kosovës, zgjidhja e çështjes çame. Ngjarje dhe zhvillime këto të cilat nëpërmjet celuloidit, na shfaqen në ekran duke treguar qartë se në Shqipëri, Kosovë, e viset shqiptare, e Amerikë, ku producentja Abramowicz, ka zbuluar sepo ato ngjarje marrin një kuptim e zhvillim të shpejtë në dekadën e fundit në Shqipëri.

Filmi fillon me një Shqipëri, të "zhuritur", e dalë nga skamja e mjerimi, varfëria totale që na dhuroi sundimi komunist, dhe pasngjarjet e pas rrëzimit të statujës së diktatorit Enver Hoxha. Një sekuencë filmike, kjo, e marrë në atë kohë nga televizioni shtetror polak. Fytyra njërëzish të raskapitur, xhama të thyer, pllakat e rrugëve të bulevradeve, dhe kapakët e hekurit të gropave të qyteteve të vjedhura, lypsar nëpër rrugët e qytetit, tufat e bagëtive në mes të rrugës, një grua e çmendur me një thik në dorë, janë pamje rrënqethëse që sjell pjesa e parë e filmit.

Filmi Illyria, e nis rrëfimin e tij me kujtime që nga koha e mbretit Zog, pushtimi fashist i Shqipërisë, arrdhja e komunistëve dhe sundimi i tyre gjysmë shekullor. Më pas vjen dhe fillimi i persekutimit të gjatë, makabër e ç'njerëzor mëse 50-vjeçar nga diktatura komuniste e Enver Hoxhës. Menjëherë, shfaqet në ekran statistiak me dënimet e dhëna dhe shfrytzimet e zbatuara gjatë diktaturës.

Në Shqipëri zyrtarisht janë ekzekutuar 5 577 burra dhe 450 gra. Janë dënuar 26 768 burra dhe 7 367 gra. Kanë vdekur në burg 1 065 persona. Kanë humbur aftësinë mendore 408 vetë. Kanë vdekur në internim 7 022 vetë. Në 50 vjet diktaturë komuniste, nga kjo shtresë janë kryer 914 000 vite burgu dhe 256 146 vite internim. Po kështu filmi Illyria, nëpërmjet kujtimeve të disa vujatësve, e të intervistuar nga autroja e këtij filmi, sa vijnë e bëhen edhe më dhimbëshme, e më të prekëshme tek auditori.

Vuajtësit tregojnë vitet e vështira të burgut, e më pas internimi në kampet famëkeqe . Më pasë filmi do të kujtojë edhe më shumë, përplasjet, intrigat, provokacionet e regjimit me vet ish udhëheqsit e saj. Por, filmi Illyria, ka dhe një erë të re, ardhjen e demokracisë, sfida e madhe ndaj monumentit të diktatorit në ditët e para të demonstrimit masiv, pikërisht në mes të kryeqytetit, në sheshin “Skënderbej”. Rrëzimi i bronxit të tij, do të tregonte dhe fundin e një epoke, që morri shumë jetë njerëzish vetëm për një shkak, “kundërshtarë politik”.

Dhe vetëm pas viteve 90, për Shqipërin e shqiptarët, tregon filmi Illyria, do të kishte një rifillim të ri, për vet kombin shqiptarë, si brenda dhe jashtë kufijve të vendit. Filmi Illyria tregon se era e luftës në Kosovë, kishte filluar. Filmi flet për atë se përse u larguan nga Kosova qindra mijëra shqiptarë etnikë duke filluar nga fundi i marsit deri në mes të majit 1999? Aty pamjet filmike, na tregojn se shqiptarët largoheshin ngaqë donin t’u shpëtonin masakrave, torturave, plaçkitjeve, dhunimeve e përdhunimeve të ushtrisë serbe. Largimi i tyre ishte rezultat i një fushate s'pastrimi etnik, që pati nisur në atë kohë kryekasapi i Ballkanit, Millosheviqi.

Filmi Illyria tregon nëpërmjet sekuencave fimike sesi me ndërhyrjen e SHBA-së, u zgjua ndergjegjia e "sëmurë" dhe e mësojë botën, se kishte ardhur koha që të apelohej tek bashkësia ndërkombetare, se duhej patjetër të ndalej gjenocidi i filluar në Kosovë. Beogradi, me kryekasapin e Ballkanit Millosheviqin( e vdekur), i mësyu Kosovës me mbi 50.000 ushtarë me tanke, artileri dhe një forcë të madhe shkatërruese, e cila po përdorej edhe kundër grave, fëmijeve dhe pleqëve. SHBA, Evropa dhe e gjithë bota, u bënë dëshmitar historikë, të një gjenocidi të filluar, e të paparë. Gjenocid, ky i cili ishte disati herë ndaj këtij populli liridashës, e paqedashës, të shkaktuar po nga i njëjti rregjim e agresor me të njëjtin emër - rregjimi sllavo-serb, me një tjetër emër i quajtur Sllobodan Millosheviqi.

Ish Presidenti Wiliam Jeferson Clintoni, duke mbyllur epokën e krimit serbian që do të ndajë kohën më dysh në jetën dhe trojet e ballkanasve, shfaqet në film si një hero i shqiptarëve. Në filim shfaqen sekuenca nga përpjekjet e shqiptarëve të Amerikës, për pavarësinë e Kosovës. Takimet e tyre me Ish-Presidentin Wiliam Jeferson Clintoni, në Shtëpinë e Bardhë, çmimin e dhënë, dhe vlersimin e madh që ka marr ai nga shqiptarët si mirënjohje e thellë dhe e përjetëshme.

Filmi dokumetar “Illyria”, një realizim ky i producentes dhe skenaristes amerikane, me origjinë hebreje Myriam Abramowicz, i cili nuk ka përfunduar, pasi ajo po punon ende më të, dhe ky shihet vetëm si një prezantim i asaj çka arritur deri tani Abramowicz, tregon fare qartë, për atë liri,ose atë paqe të braktisur prej fataliteteve historike dhe që fundshekulli i ironive i korigjoi me kombin shqiptarë, këtej e andej kufirit shqiptaro-shqiptarë, duke i dhënë një shembull humanizmit, qytetërimit dhe vlerave demokratike - të një kombi(shqiptarve) që i përket familjes Europiane, qyterimit e civilizmit botëror.

Auditori duke ndjekur filmin Illyria

Sejdi Hysenaj, ekselenca e saj Renilde Loeckx - Drozdiak, konsulle e përgjithëshme e Belgjikës, ish kryesuesesi i misionit të OSBE, heroi i Reçakut, ambasadorin William Walker, realizuesja e filmit dokumetar “Illyria”, producentia dhe skenaristia amerikane, me origjinë hebreje Myriam Abramowicz, Agim Rexhaj, muzikantja e njohur Dhora Leka dhe znj Altina Sina.

Realizuesja e filmit dokumetar “Illyria”, producentia dhe skenaristia amerikane, me origjinë hebreje Myriam Abramowicz, me miken e saj Altina Sina