Kur Ramiz Alia themelonte PD-në

-- nga Arben Rrozhani, Shekulli, 11.12.2008

Rrëfimi i Arben Meçes, njërit prej pedagogëve që ishin në takimin e 11 dhjetorit 1990, bashkë rae studentët te Pallati i Brigadave, përballë udhëheqësit të fundit komunist, Ramiz Alia. Pse ishte vendimtare ndërhyrja e Alisë për nxitjen e ndryshimeve demokratike dhe fillesën e pluralizmit. Kthimi i Sali Berishës nga Italia dhe i Edi Ramës nga Korfuzi. Marrja e frenave nga Berisha pas takimit me Alinë dhe largimi i Ramës, pasi kërkoi që të dënohej komunizmi

Më 11 dhjetor 1990 shkonte të takonte udhëheqësin e fundit komunist të Shqipërisë si pedagog. Ishte një rastësi për pedagogun e inxhinierisë, Arben Meçe, futja në atë delegacion të ngushtë studentësh e pedagogësh, të cilët, atë mbrëmje priteshin në Pallatin e Brigadave nga Ramiz Alia. Ishte një kohë kur mund të të ikte koka, jo më puna e pedagogut. Por, asgjë nuk ndodhi,. sepse komunizmi kishte mbaruar, dhe nuk kishte fuqi as të hakmerrej. Por, nëse pedagogu Arben Meçe do t'ia "hidhte" në dhjetor 1990, në dhjetorin 2008, është viktimë e hakmarrjes së pushtetit, kësaj radhe jo atij komunist, por këtij demokratik.

Takimi i studentëve me presidentin Ramiz Alia, dhjetor 1990

Prej një viti, ai nuk është më as pedagog, sepse guxoi në mars 2007 të denonconte i pari aferën e rrugës Rrëshen-Kalimash, që sot është dosja më korruptive që ka rënduar ndonjëherë mbi ndonjë pushtetar në Shqipëri. Meçe është përgjigja prej mishi e gjaku e pyetjes se ku janë ata që themeluan PD-në, që nisën një histori të re, pas 45 vjet totalitarizëm. Duke iu dhënë përgjigje edhe enigmave për faktorët që çuan në nisjen e pluralizmit, themelimin e PD-së, ku ai thekson se rolin vendimtar e luajti ish-udhëheqësi i fundit i PPSH-së, Ramiz Alia, i cili ngacmoi intelektualët që të shpreheshin për mendimin ndryshe dhe të çanin perden e konservatorizmit komunist.

Z. Meçaj, sot pas 18 vitesh, çfarë është për ju dhjetori '90?

Si protagonist në ngjarje, e gjykoj një nga evenimentet më të rëndësishëm të jetës sime. Ditë me emocione, mbresa e kujtime e dhjetorit ishin preludi njës... limesh në ambientin shoqëror e poli-tik shqiptar. Në zhvillimet, analizat, jashtëzakonisht e vështirë të transme-tosh me objektivitet në opinionin tënd. Ky gjykim më thellohet dhe sot kur, apo shtrembërime të të vërtetave, sa historike aq dhe ideore. Në dhjetor kemi dy ngjarje të mëdha. 8 dhjeiorin izmindhen dhjetor e në proces themelimin e së parës parti opozitare në Shqipëri. Në këto dy ngjarje është të aktorëve, pra disa nga aktorët e 8 dhjetorit bashkangjiten në Partine e Re opozitare, PD-në, por 8 dhjetori dhe 12 dhjetori janë dy zhvillime, të cilat në thelbin e tyre prodhojnë zhvillime specifike, pra dhe me simbolika krejtcsisht të veçanta, si për ideve apo misioneve. Personalisht, do ta cilësoja 8 dhjetorin si një ngjarje uni-ke me rëndësi kombëtare, si që me të drejtë dhe pa paragjykim poli-një festë, e cila meriton të festohet në mënyië unike në përmasat e 29 Nën-torit. Kjo festë ka një simbol. Ai është Azem Hajdari. Por, ndërsa aktorët e 8 rebel dhe luftarak, kjo frymë, ky tipar, inik k;M-;ik«-nvon në ir-riVi -jk'/-!v( themelues të PD-së. Të dytët, në misio-nin e tyre, me të drejtë fmalizojnë mar

Meçe, "kumbari" i sheshit "Demokracia" në Qytetin Studenti Ai që sot quhet sheshi "Demokracia", ishte sheshi qendror i Qytetit Studenti, këtu e 18 vite më parë, që u bë arenë e mitingjeve madhështore, thirrjeve kundër komunizmit dhe vendi ku u njoftua nisja e pluralizmit politik në Shqipëri. Pikërisht në këtë shesh, që ndodhej para mensës së re të studentëve, më 28 janar 1991, do të mbahej një miting i madh për te kujtuar Lëvizjen e Dhjetorit 1990. Dhe, për këtë arsye, Arben Meçe, në cilësinë e Kryetarit të Degës së PD-së për shkollat e larta, i drejtohet zyrtarisht, më 25 janar, Komitetit Ekzekutiv të Tiranës, që të lejonte emërimin e këtij sheshi me emrin "Demokracia", ashtu siç e njohim të gjithë pas vitit '90.

A patëtpresione nga autoritetet? Presionin më të madh e kam pa--sur atje ku dhe e prisja. Në Pogradec, ku banonte familja ime, dhe ku unë thenidiniin t- degës së PJXst', pirsionikuru themeluaPD-jaePogradecit) ish-lues të PD-së e kujtojnë niirc atë ditë. Tirana ku unë banoja ishte një terren qc ishto pergatitur nc të gjitha planet intelektual ku as që diskutohej më pra-nia apo pushteti i errët i Partisë së Punës. Dhe kjo kishte arsyet e veta. Ndërsa Tirana ishte përgatitur dhe ish-te në të gjitha planet e qartë dhe e gat-shme për ndryshim, provinca në dhe terror mbi popullin. Si do ta komentonit takimin meAUnë dhekjiminepluralizmit?

Fillimit ..... - nijg^s, sa tëgjia:tëc!iiete vësli-tiipJë(lern(jkrddsëshqipUire.NënkcTOl-vësliuiiniji tiin të kohës; një zhviliim i pashmangshëm. Më lejoni të theksoj, ajë mi i sistemit në mënyrë paqësore dhe në r;^i.i:,.i;.h4«.fë,^ pjdau™< f>e men;.x- himittëtij. Kapasur shumë spekidimepër theme-luesit e PD-së dhe rolin e z. Berisha. Kush i&mtUa iheçfarëvendikishtez.Berisha? Kanë kaluar shumë vite, dhe në çdo Tbjshi- si: ka shumë spckulimc, nia-nipulime, pëivetësime.

Është jashtëza-konishtevcshrimsottëthuashtëvërtetën,pëi jashtirn. Nuk ka nc botc parti që for-mohen për tre ditë, parti që gmpojnë të gjliha Huksei e mimdshme fë in'tcrosave Ljctrin. Pia në këndvështrimin tim, Pl )-ja e vitit '90-'91, më shumë se nje parti, ishte një front anti-komunist. Konstitui-isl if Komisioni Nisi ni,;:tar, ësl'irë d'isi spi >i i-tan, me pritshmëri shpërbërjcjc në një pasur këto tipare, organizimi i punës në kolektivist. Kishte një kryetar honoriflk që ishte Azemi, menaxhimi i mbledhjeve bëhej me një pjekuri të admirueshme nga EdL Mtuq7 tc gjifhe isl.n n te baruhanil asnga.Pashl«.{asngali(trisha,asnga.Mcksi! as nga Azemi....Të gjithë kishim dimin dhc gjykimin mbi problcmaiik-en, të gjithë kishim votën e barabartë në qcnc muaj ku t.c gjirhë së bashku ridien-im dhe gjykonim barazinë ndërvedi.

Theksoj se, detyraekëtij komir.;:ioru ish-së, të organizonte strukturat organiza-tive të PD-së, të ndërtonte institucionet fegjttjnieie 1>J)-S(.% pusaçcrislii lc^jiti-Vetëm pas shkurtit 1991,J kur ishin kr-dimmarrcsc dhc Lë maiidaiuara në ter-. reri, rnund^ç.flasim pcr:di;ejmes legjitim në PD. Pra, në përgjigje të py-etjes suaj, PD-ja ka pasur veiëi < < ijë k i y-etar honorifik themelues, ka vetëm një dicmeiucsish, të cilëf mcnaxhuan rrie pjekuri dhe përgjegjësi të lartë një nga saj, duke konfiguruar në skenën poli-tike ihqiptare, tashmë një fbrcë poli-tiketëg;it:shnKMtiperhn]icj(lbrM.ë',ifte për marrjen e pushtetit dhe përm-lëvizja e 8 dhjetorit "Shqipëria drejt llvropcs", Është ky Komision ikona themeluese organizative e PD-së.

Ku janë themeluesit e PD-së sot dhe isht për themeliniin dhe organizimin e saj? prodhon një brengë kjo pyetje, jo nën këndvështrlniiii se kii jnnë thenieloes-it, por nën këndvështrimin e kuptimit të procesit dbjetor '90. Thashë, « Ihjei 01 i '90 nuk ishLe-K;vizjc|x>lJiikc, por rw-ku, pavarcsisht vcndit qc zunic nc rc- . ndërtohej demokracia. Politika nuk ishte synimi ynë, e vërteta, revolucioni, dhjel 01 « PD-j'a nuk ishte monopoli ynë. Si mbartës të idealit demokratik, ne do LC rrcshlohcshim norrnalisbt. nc 11-ogoren tonë në sistemin demakratik, do t'i nënshtroheshim ligjshmërisë së sistemit, seleksionimit të vlerave. Të jeni të sigurt se idelali i '90-s ndodhet bren< qenies së tyre, kudoqë atandod-hen. Ata, dhe pse nuk janë drejtpër-prezencën mediatike apo në tavolinat e rrumbullakëta, me organizime ashtu si në vitet '90, dhe so njëjtat ideale kanë gjetur vend jën të bëjnë prezent, të ratifi! Sot, pasl8vitesh,sipas^ meriton Shqipëria tëjetë në kët është, vendi më i varfir i Euro} më t^përm^ varfëdnë^se sheh të realizuara idealet dhj Do të thosha se Shqipëria sot i vend demokratik në aspektin cional. Ajo ka një Kushtetutë ta të cilat, në '90-n ishin një ën.

Shqipëria ka një legjislacion nga i në botë. Por Shqipëria ka një Shqipëria ballafaqohetnu varfërinë, dhe, për gjitha nuk e ka fajin Europa. Faj ëshfëkëfunëShqipëri. Dhjetoristët, kanë të drajl deklarohen; "Mision i pa tepër të madh. Ajo nuk zbatc Për Shqipërinë po diskutcher anarshinë. dhunën verbale, he inë e pushtetit, korrupsionJr varferinë, dhe, pëi' gjitha këi ka fajin Europa. Faji është Shqipën. Dhjetonstët, i drejtë të deklarohen; ;iMisi( jeiorit përsëri në skenc.

Berisha, protagonist pas takimit me Ramizin, Rama kërkoi dënimin e komunizmit
Meçe: Si i njoha Berishën dhe Ramën në '90

Më lejoni të paraqes kete te vërtetë absolute rnbi të dy këta personazhe ui ;;jo ilibh! janë nisur drejt Shqiponse i pai iga Vom Italisë riho i clyti nga Korfuzi. Berisha, sapo mbërriti, realizoi takimin me Ramizin dhe u drejtua drejt Qyletit Sludenti, duko u bërë prolagr nist i fil usave o ganizative të 11-12 Lihjotor ::.ihe.? rnen ohoro oshlu nisut drejt Qytetit Studenli, ku kontaktin e parë e - i : \- .: ••!• rr ,-r oroh 20.00. p!us rnmus 30 ninuia r s Komision n Nisfnolar, no ^a in u dvlu i, Klubit Slu ionti mo ,akto ne Zyron o drejlorit lë Ndorr7iarjos Studenti. Pas paraqitjes së programit, më 12 dhjetor filloi organizimi struk turave organizuese të PD-së.